Tổng quan về các loại bánh răng

Bánh răng trụ (spur gear)

Bánh răng trụ, còn được gọi là bánh răng trụ tròn, là loại bánh răng phổ biến nhất. Các răng được bố trí trên vành ngoài của đĩa hình trụ. Để tạo thành một bộ truyền bánh răng trụ, trục của các bánh răng ăn khớp phải song song với nhau.

Có thể sử dụng các dạng răng sau:

• Răng thẳng song song với trục
• Răng nghiêng
• Các dạng răng cong khác nhau
• Răng nghiêng kép: dạng có rãnh thoát dao và dạng răng xương cá

Thanh răng (Thanh đỡ bánh răng)

Thanh răng là một bộ phận máy tuyến tính có răng cưa. Hành trình chuyển động bị giới hạn bởi chiều dài của thanh răng, vì vậy cơ cấu này thường thực hiện chuyển động tịnh tiến qua lại. Cùng với bánh răng trụ, sự kết hợp này được gọi là bánh răng - thanh răng.

Nhiều thanh răng có thể được xếp thành hàng để tạo thành thanh răng hoặc đường dẫn bánh răng.

Bánh răng elip

Bánh răng elip là loại bánh răng không tròn, có tỷ số truyền không đều. Trong khi bộ truyền động bánh răng thường được tạo thành từ các bánh răng tròn, bánh răng elip là bánh răng không tròn. Khi bánh răng thông thường quay, bánh răng ăn khớp với nó sẽ chuyển động đều. Với bánh răng elip, các bánh răn ăn khớp phải giống hệt nhau để duy trì khoảng cách tâm không đổi. Nếu bánh răng elip kết hợp với bánh răng trụ, một trong hai bánh răng phải được lắp trên trục dao động có thể dịch chuyển hoặc truyền động qua xích hay đai răng nối giữa hai bánh răng.

Ví dụ sử dụng

• Truyền động xích cho xe đạp
• Máy dệt

Bánh răng côn (bevel gear)
Các trục của bánh răng côn thường tạo với nhau một góc 90° và giao nhau. Các đầu của hai bánh răng côn ghép lại với nhau. Bề mặt bên có răng nằm trên một hình nón cụt và các răng thường chạy thẳng theo đường sinh của mặt côn. Ở bánh răng hypoid, các răng có dạng cong, trong khi biên dạng chiều cao răng thường có dạng octoid.

Bánh răng trục vít

Bộ truyền trục vít gồm trục vít có dạng xoắn và bánh vít. Răng trên trục vít có hình dạng tương tự ren, quấn quanh thân trụ như đường ren của vít. Mỗi vòng xoắn tương ứng với một răng. Ở dạng đơn giản nhất, bánh vít có thể là bánh răng trụ răng nghiêng.

Để đạt được tiếp xúc dạng đường thay vì chỉ tiếp xúc tại một điểm, sườn răng của bánh vít được thiết kế lõm. Bộ truyền trục vít có tỷ số truyền tương đối cao và cũng là một trong những bộ truyền bánh răng vận hành êm ái nhất.

Một biến thể khác là trục vít globoid, có hình dạng tương thích với bề mặt cong của bánh vít. Trong trường hợp này, thân trục vít có dạng thắt eo thay vì hình trụ.